Tag: #หมอศศิพงษ์

เมื่อมือถูกใช้งานหนักเกินไปอาจทำให้เกิดการบาดเจ็บที่มือ ปวดข้อนิ้วมือ ปวดฝ่ามือ อาจเป็นเฉพาะจุดหรือเป็นทั้งมือก็ได้ โดยสาเหตุและโรคที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือมีหลายโรค และหากปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษาอาจทำให้คุณภาพชีวิตลดลงจากการใช้งานมือได้ไม่เต็มที่

ในบทความนี้จะพาไปทำความรู้จักกับอาการปวดข้อนิ้วมือคืออะไร มีสาเหตุอะไรที่ทำให้ปวดข้อนิ้วมือได้บ้าง ปวดตามข้อนิ้วมือเป็นโรคอะไร มีวิธีแยกโรคที่ทำให้ปวดข้อนิ้วมืออย่างไร ปวดข้อนิ้วมือรักษาอย่างไรได้บ้าง รวมถึงการป้องกันไม่ให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือ

ปวดข้อนิ้วมือ (Knuckle Pain)

อาการปวดข้อนิ้วมือ เป็นอาการปวดหรือเจ็บบริเวณข้อนิ้วมือ ซึ่งอาจเกิดจากอุบัติเหตุ การใช้งานหนัก หรือสัญญาณเตือนของโรคบางอย่างได้ อาการปวดข้อนิ้วมืออาจเป็นเพียงระยะสั้น ๆ หรือในขั้นรุนแรงก็อาจพบอาการปวดข้อนิ้วมือแบบเรื้อรังได้เช่นกัน

หากผู้ป่วยพบอาการปวดข้อนิ้วมือควรเข้าปรึกษาแพทย์เพื่อรับการตรวจและวินิจฉัยโรคอย่างถูกต้อง เพราะอาการปวดข้อนิ้วมือเป็นอาการที่เกิดได้ตั้งแต่การบาดเจ็บเล็กน้อยไปจนถึงโรคร้ายแรงอย่างโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ที่ทำให้เกิดความพิการได้ หากได้รับการวินิจฉัยโรคที่ถูกต้องก็จะสามารถวางแผนการรักษาและลดระดับความรุนแรงของโรคได้เร็ว

สาเหตุอาการปวดข้อนิ้วมือ

อาการปวดข้อนิ้วมือสามารถเกิดได้จากหลายสาเหตุ ที่พบได้บ่อยมีดังนี้

1. ข้อนิ้วซ้น

อาการปวดข้อนิ้วมือจากข้อนิ้วซ้นมักเกิดจากการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุและการเล่นกีฬา โดยอาจมีอาการบวมร่วมด้วยหรือไม่มีก็ได้ ผู้ป่วยจะไม่สามารถขยับข้อนิ้วได้เพราะจะรู้สึกเจ็บข้อนิ้วมาก และอาการข้อนิ้วซ้นมักเกิดบริเวณข้อกลางนิ้ว 

2. นิ้วล็อค

อาการปวดข้อนิ้วมือจากนิ้วล็อกเป็นสาเหตุที่พบได้บ่อยในปัจจุบัน เนื่องจากการใช้งานคอมพิวเตอร์และสมาร์ตโฟนจำเป็นต้องใช้นิ้วมือบ่อยมาก และเมื่อนิ้วมือถูกใช้งานมาก ๆ มักจะทำให้เกิดอาการเกร็งของเส้นเอ็นข้อนิ้วจนทำให้เส้นเอ็นไม่ยืดตัวออกเมื่องอนิ้วและเกิดการอักเสบของปลอกเอ็นกล้ามเนื้อ เกิดเป็นอาการนิ้วล็อกขึ้น 

ผู้ป่วยที่มีอาการนิ้วล็อคจะไม่สามารถเหยียดนิ้วมือให้ตรงได้ง่าย และรู้สึกปวดข้อนิ้วมือมากขึ้นเมื่อฝืนเหยียดนิ้วมือ

3. ข้อนิ้วเสื่อม

ข้อนิ้วเสื่อมสามารถเกิดจากการใช้งานข้อนิ้วมากเกินไป อุบัติเหตุบริเวณข้อนิ้วมือ หรือจากอายุที่มากขึ้นก็ได้ทั้งนั้น เพราะกระดูกอ่อนของผู้ป่วยที่ข้อนิ้วเสื่อมเกิดการสึกกร่อนและมีหินปูนมาเกาะที่ข้อนิ้วมือ ทำให้เวลาเคลื่อนไหวข้อนิ้วมือจึงเกิดการเสียดสีระหว่างกระดูกจนเกิดอาการปวดข้อนิ้วมือได้ ยิ่งอาการเสื่อมมาก การเคลื่อนไหวของข้อนิ้วก็ยิ่งทำได้ยากขึ้นเรื่อย ๆ

4. ภาวะเส้นเอ็นงอนิ้วมือตึงล้า

ภาวะเส้นเอ็นตึงมักเกิดจากผู้ที่มีพฤติกรรมใช้งานนิ้วมือในลักษณะซ้ำ ๆ และติดต่อกันเป็นเวลานาน ๆ เช่นทำงานคอมพิวเตอร์ ทำอาหาร ทำงานบ้านงานสวน อาการเส้นเอ็นตึงอาจทำให้รู้สึกปวดข้อนิ้วมือเพียงเล็กน้อย และจะดีขึ้นเมื่อมีการขยับนิ้วมือบ้าง 

จะเห็นได้ว่าอาการปวดข้อนิ้วสามารถเกิดได้ทั้งการใช้งานหนัก การเกิดอุบัติเหตุ ความเสื่อมของร่างกาย และอีกสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดนิ้วมือคือโรค แต่จะขอยกไปกล่าวถึงในหัวข้อถัด ๆ ไป

อาการปวดข้อนิ้วมืออักเสบ

ผู้ป่วยที่มีอาการปวดข้อนิ้วมือมักจะมีอาการปวดมากขึ้นเมื่อมีการเคลื่อนไหวข้อนิ้วมือ โดยอาการปวดที่เกิดจากการใช้งานหนัก การอักเสบ หรือจากโรคอื่น ๆ มีดังนี้

• อาการปวดข้อนิ้วมือ เป็นได้ตั้งแต่ปวดเล็กน้อยจนถึงปวดรุนแรง
• ข้อนิ้วมืออาจมีอาการบวม ร้อนแดง
• เคลื่อนไหวข้อนิ้วมือได้ไม่เต็มที่ เช่น ยืดข้อนิ้วมือไม่ได้ หรืองอข้อนิ้วมือไม่ได้

สำหรับอาการปวดข้อนิ้วมือจากอุบัติเหตุที่ทำให้ข้อนิ้วหัก มีดังนี้

• ข้อนิ้วมือผิดรูป
• ข้อนิ้วมือมีอาการบวมและช้ำอย่างเห็นได้ชัด ผิวหนังเปลี่ยนสีชัดเจน
• ไม่สามารถขยับข้อนิ้วมือได้เลย
• ปวดข้อนิ้วมือมาก และอาจมีอาการชาร่วมด้วย

อาการปวดข้อนิ้วมืออักเสบอาจแตกต่างกันขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดและต้นตอของโรคที่ทำให้เกิดอาการปวด โดยอาการปวดข้อนิ้วมือมีตั้งแต่ระดับไม่รุนแรงจนไปถึงระดับรุนแรง โดยอาจมีอาการปวดข้อนิ้วมือเพียงนิ้วเดียวหรือเป็นหลาย ๆ ข้อก็ได้ 

สำหรับอาการปวดข้อนิ้วมือที่ไม่รุนแรงสามารถพักการใช้งานเพื่อลดอาการปวดข้อนิ้วมือได้ แต่หากอาการปวดข้อนิ้วมือรุนแรงมากอย่างต่อเนื่องหรือนิ้วมือไม่มีความรู้สึก ควรเข้าพบแพทย์เพื่อหาต้นตอของอาการปวดข้อนิ้วมือและรับการรักษาที่เหมาะสม

ปวดข้อนิ้วมือเสี่ยงเป็นโรคอะไรบ้าง

อย่างที่ได้กล่าวไป อาการปวดข้อนิ้วมือสามารถเกิดจากการใช้งานอย่างหนัก อุบัติเหตุ หรือเกิดจากโรคอื่น ๆ ก็ได้ทั้งนั้น โดยโรคที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือมีดังนี้

1. โรคข้อเสื่อม

โรคข้อนิ้วเสื่อมเป็นโรคที่เกิดจากการสึกกร่อนของกระดูกอ่อนที่หุ้มข้อต่อนิ้วมืออันเนื่องมาจากอายุที่มากขึ้น จากการใช้งานที่หนักเกินไปหรือจากอุบัติเหตุ โดยการสึกกร่อนของกระดูกอ่อนจะทำให้กระดูกข้อนิ้วมือเกิดการเสียดสีกันเมื่อมีการเคลื่อนไหว การเสียดสีนี้เองที่ส่งผลให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือ และยิ่งการเสียดสีมากขึ้นก็จะยิ่งรู้สึกปวดมาก จนในที่สุดข้ออาจเกิดการผิดรูปและไม่สามารถขยับได้อีก
 

2. โรคเก๊าท์

โรคเก๊าท์เป็นหนึ่งในกลุ่มโรคข้ออักเสบที่เกิดจากกรดยูริกในเลือดสูงและตกผลึกสะสมอยู่ในข้อ ทำให้เกิดอาการข้ออักเสบขึ้น โดยเกาต์สามารถเกิดขึ้นได้หลายจุดไม่ว่าจะที่ข้อมือ ข้อเท้า เป็นต้น

3. โรคภูมิแพ้ตัวเอง (SLE)

โรคภูมิแพ้ตนเองเป็นโรคที่ทำให้หลายอวัยวะหรือหลายระบบในร่างกายทำงานผิดปกติ โดยอาจเกิดขึ้นพร้อมกันหลาย ๆ อวัยวะหรือแสดงความผิดปกติเพียงอวัยวะเดียวก็ได้ โดยหนึ่งในอาการจากโรคภูมิแพ้ตนเองคืออาการปวดข้อ เช่น ข้อนิ้วมือ ข้อเข่า ข้อเท้า และในบางรายอาจแสดงอาการคล้ายกับโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์ด้วย

4. โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์

โรคข้ออักเสบรูมาตอยด์เป็นหนึ่งในกลุ่มโรคไขข้ออักเสบซึ่งเกิดจากความผิดปกติของระบบภูมิต้านทาน โดยร่างกายจะกระตุ้นภูมิคุ้มกันเพื่อทำลายเนื้อเยื่อและกระดูกรอบข้อตนเอง ทำให้ผู้ป่วยเกิดอาการปวดข้อจากกระดูกและเนื้อเยื่อถูกทำลาย 

โดยอาการเด่น ๆ ของโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์คืออาการปวดข้อนิ้วมือตอนเช้า และเมื่อขยับข้อไปสักประมาณ 1-2 ชั่วโมงอาการปวดก็จะทุเลาลง นอกจากนี้ผู้ป่วยมักจะมีอาการเบื่ออาหาร อ่อนเพลีย การอักเสบรอบ ๆ ข้อ เป็นต้น

นอกจากนี้ยังมีโรคอื่น ๆ ที่อาจไม่ได้เกี่ยวกับข้อโดยตรง แต่ก็สามารถทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือได้ เช่น โรคปลายประสาทอักเสบ อาการประสาทมือชา ภาวะเอ็นฝ่ามือหดรั้ง มีเนื้องอกที่ข้อนิ้วมือ โรคผิวหนังบางอย่าง การติดเชื้อบริเวณข้อนิ้วมือ เป็นต้น

ปวดข้อนิ้วมือแบบไหนควรพบแพทย์

อาการปวดข้อนิ้วมือมีตั้งแต่ระดับปวดเพียงเล็กน้อยไปจนถึงระดับรุนแรง ในขั้นต้นผู้ป่วยสามารถพักการใช้งานข้อนิ้วมือเพื่อลดอาการปวดได้ แต่หากอาการปวดมากขึ้น อาการปวดเรื้อรัง หรือมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อาการปวดข้อนิ้วมืออักเสบบวมแดง ขยับข้อนิ้วมือไม่ได้หรือขยับได้ยาก นิ้วมือไร้ความรู้สึก ข้อนิ้วมือผิดรูป ควรรีบพบแพทย์ให้เร็วที่สุด หากเป็นโรคร้ายแรงอย่างข้ออักเสบรูมาตอยด์หรือ SLE ก็จะได้เข้ารับการรักษาได้ทันที

การตรวจวินิจฉัยทางการแพทย์

ผู้ป่วยที่เข้าพบแพทย์ด้วยอาการปวดข้อนิ้วมือ แพทย์จะมีวิธีการตรวจวินิจฉัยแยกโรคที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือ ดังนี้

1. การตรวจร่างกายเบื้องต้น

อันดับแรกแพทย์จะซักถามประวัติผู้ป่วยเบื้องต้น ทั้งลักษณะอาชีพมีการใช้นิ้วมือบ่อย ๆ หรือไม่ มีพฤติกรรมเสี่ยงที่ทำให้ใช้งานนิ้วมือหนักไปหรือไม่ ผู้ป่วยมีประวัติการเกิดอุบัติเหตุที่นิ้วมือหรือไม่ 

และเพื่อคัดกรองโรคเบื้องต้นแพทย์จะถามลักษณะอาการปวดข้อนิ้วมือว่าปวดอย่างไร อาการปวดตามข้อนิ้วมือรุนแรงแค่ไหน ปวดข้อนิ้วมือตอนเช้าหลังตื่นนอนหรือปวดตลอดเวลา ขยับข้อนิ้วได้บ้างไหม เพราะบางโรคมีอาการปวดข้อนิ้วมือที่จำเพาะเจาะจงอย่างโรคข้ออักเสบรูมาตอยด์

2. การเจาะเลือด

การเจาะเลือดสามารถตรวจหาค่าบางอย่างภายในเลือดได้ และค่าเหล่านั้นก็จะเป็นตัวบอกถึงโรคที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือ เช่น การตรวจหาค่ารูมาตอยด์ ตรวจหาค่ากรดยูริก ตรวจการติดเชื้อในเลือด เป็นต้น

3. การเอกซเรย์

อาการปวดข้อนิ้วมือที่เกิดจากการร้าว แตกหักหรือผิดรูปของกระดูกข้อนิ้วมือสามารถตรวจได้ด้วยการเอกซเรย์ หากผู้ป่วยมีประวัติการเกิดอุบัติเหตุที่ข้อนิ้วมือ หรือมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคข้อเสื่อม แพทย์จะพิจารณาส่งผู้ป่วยเข้ารับการตรวจเอกซเรย์เพื่อหารอยโรค

4. การตรวจ MRI

การตรวจ MRI จะสามารถเห็นถึงรายละเอียดภายในข้อนิ้วมือ ไม่ว่าจะเป็นกล้ามเนื้อ เส้นเอ็น เส้นประสาท ทั้งนี้หากแพทย์พิจารณาว่าผู้ป่วยที่มีอาการปวดข้อนิ้วมืออาจเป็นโรคเกี่ยวกับกล้ามเนื้อ เส้นเอ็นหรือเส้นประสาทก็จะส่งผู้ป่วยเข้ารับการตรวจ MRI เพื่อยืนยันโรค

5. การตรวจ CT Scan

การตรวจ CT scan จะสามารถทำให้เห็นความผิดปกติของกระดูกได้ชัดเจน โดย CT scan จะใช้ตรวจวินิจฉัยโรคเกี่ยวกับกระดูกได้มีประสิทธิภาพกว่าวิธีอื่น ๆ และยังสามารถตรวจพบเนื้องอกที่ข้อนิ้วมือได้ด้วย 

วิธีรักษาอาการปวดข้อนิ้วข้อ

วิธีรักษาอาการปวดข้อนิ้วมือจะแตกต่างกันขึ้นอยู่กับสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือ หากอาการปวดข้อนิ้วมือไม่รุนแรงหรือปวดเพียงชั่วคราวก็สามารถบรรเทาอาการปวดข้อนิ้วมือได้ด้วยตนเอง แต่หากมีอาการปวดข้อนิ้วมือเรื้อรัง รุนแรง หรือมีอาการปวดข้อนิ้วมือจากโรคอันตรายก็อาจต้องเข้ารับการรักษาโดยแพทย์ เพื่อลดระดับความรุนแรงของโรค

การบรรเทาอาการด้วยตัวเองเบื้องต้น

• ประคบเย็น – ประคบร้อน

หากอาการปวดข้อนิ้วมือเกิดจากอุบัติเหตุสามารถใช้การประคบเย็นทันทีที่เกิดอุบัติเหตุเพื่อลดอาการปวดบวม โดยให้ประคบเย็นประมาณ 20 นาทีทุก 2-3 ชั่วโมง การประคบเย็นจะลดการไหลเวียนของเลือด ทำให้เลือดไม่ไปขังอยู่บริเวณที่บาดเจ็บให้เกิดอาการปวดได้

หลังจากเกิดอุบัติเหตุไปแล้ว 48 ชั่วโมงผู้ป่วยสามารถใช้การประคบร้อนเพื่อให้เลือดกลับมาไหลเวียนดีขึ้นอีกครั้ง การไหลเวียนเลือดที่ดีจะช่วยให้การบาดเจ็บหายเร็วขึ้น และลดอาการปวดได้ดี

• ใช้แผ่นแปะบรรเทาอาการปวด

อาการปวดข้อนิ้วมือไม่ว่าจะจากอุบัติเหตุหรือการใช้งานหนักเกินไปสามารถทำได้ด้วยการแปะแผ่นบรรเทาอาการปวดได้ ในแผ่นแปะจะมีตัวยาสำคัญที่จะช่วยให้อาการปวดข้อนิ้วมือบรรเทาลง

การรักษาทางการแพทย์

• การใช้ยาบรรเทาอาการปวด

ในเบื้องต้นหากยังไม่ทราบสาเหตุที่แท้จริงของอาการปวดข้อนิ้วมือและอาการปวดข้อนิ้วมือของผู้ป่วยไม่รุนแรงมากแพทย์มักจะจ่ายยาแก้อักเสบชนิดไม่มีสเตียรอยด์ (NSAIDs) เพื่อลดอาการปวดอักเสบ 

แต่หากทราบสาเหตุที่แน่ชัดที่ทำให้เกิดอาการปวดอาจมีการจ่ายยาที่แตกต่างกันไป เช่น โรคข้ออักเสบ แพทย์อาจจ่ายยาแก้ปวดข้อโดยเฉพาะ เป็นต้น

• การทำกายภาพบำบัด

การทำกายภาพบำบัดเหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการปวดข้อนิ้วมือระดับไม่รุนแรงจนถึงระดับปานกลาง โดยการกายภาพบำบัดจะช่วยให้กล้ามเนื้อและเส้นเอ็นแข็งแรงขึ้น และสามารถลดอาการปวดได้ 

• การรักษาด้วยการผ่าตัด

สำหรับผู้ป่วยมีอาการปวดข้อนิ้วมือรุนแรง และรับการรักษาแบบประคับประคองไปแล้วไม่ได้ผล แพทย์จะพิจารณาผ่าตัดเพื่อลดอาการปวดข้อนิ้วมือ และให้ผู้ป่วยกลับมาใช้ข้อนิ้วมือได้อีกครั้ง

แนวทางการป้องกันการปวดข้อนิ้วมือ

อาการปวดข้อนิ้วมือจากการบาดเจ็บและการใช้งานหนัก เป็นอาการที่สามารถป้องกันได้ เช่น

• หลีกเลี่ยงการใช้งานนิ้วมือในลักษณะท่าเดิมซ้ำ ๆ เช่น การใช้คอมพิวเตอร์ สมาร์ตโฟน หากมีความจำเป็นต้องใช้ให้มีการพักการใช้งานบ้าง
• ระวังการทำกิจกรรมต่าง ๆ เพื่อลดการเกิดอุบัติเหตุจนบาดเจ็บข้อนิ้วมือ เช่น การเล่นกีฬาให้สวมใส่ซัพพอร์ต เป็นต้น

สำหรับอาการปวดข้อนิ้วมือที่เกิดจากโรคข้ออักเสบและโรคอื่น ๆ อาจป้องกันได้บ้าง เช่น

• รับประทานอาหารที่มีประโยชน์ โดยเน้นอาการที่บำรุงข้อและกระดูก
• งดการสูบบุหรี่ การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ 
• ออกกำลังกายอย่างเหมาะสมและสม่ำเสมอ

แต่อย่างไรก็ตามอาการปวดข้อนิ้วมือที่เกิดจากโรคที่มาจากความผิดปกติทางพันธุกรรม หรือโรคที่เกิดขึ้นโดยไม่ทราบสาเหตุไม่สามารถป้องกันได้

ข้อสรุป

อาการปวดข้อนิ้วมือเป็นอาการที่พบได้บ่อย ๆ ในทุกเพศทุกวัย และมีสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือมากมายไม่ว่าจะเกิดจากการใช้งานหนักเกินไป การเกิดอุบัติเหตุ หรือเกิดจากโรค เพราะสาเหตุที่ทำให้เกิดอาการปวดข้อนิ้วมือมีมากมาย เพื่อให้การวินิจฉัยและการรักษาโรคเป็นไปอย่างถูกต้องควรเข้าปรึกษาแพทย์จะดีที่สุด

เครดิต : https://samitivejchinatown.com/th/article/bone-osteoarthritis/knuckle-pain

หากมีไข้หนาวสั่น ปวดบวมตามกระดูก เคลื่อนไหวกระดูกส่วนที่อักเสบได้น้อย อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร อย่ามองว่าเล็กน้อย อาจเป็นโรคกระดูกอักเสบได้ควรรีบพบแพทย์

โรคกระดูกอักเสบ คือโรคที่เกิดจากกระดูกติดเชื้อโรค โดยทั่วไปมักเป็นจากเชื้อแบคทีเรีย แต่อาจพบจากติดเชื้อราได้  โรคกระดูกอักเสบ เกิดได้กับกระดูกทุกชิ้นของร่างกาย ที่พบบ่อย คือ กระดูกขา เท้า และกระดูกสันหลัง

โดยทั่วไปมักพบกระดูกอักเสบเพียงตำแหน่งเดียว แต่อาจพบหลายตำแหน่งพร้อมกันได้ นอกจากนี้ยังพบได้ในทุกอายุ ตั้งแต่เด็กแรกเกิดไปจนถึงผู้สูงอายุ และมีโอกาสเกิดเท่ากันทั้งในผู้หญิงและผู้ชาย

สาเหตุของโรคกระดูกอักเสบ เกิดได้ 3 ทาง คือ

1. การติดเชื้อจากกระแสเลือด
2. เนื้อเยื่อหรืออวัยวะใกล้เคียงกระดูกที่อักเสบติดเชื้อ
3. การติดเชื้อจากเนื้อเยื่อกระดูกขาดเลือดจากการไหลเวียนเลือดไม่ดี

อาการที่พบบ่อย ได้แก่ มีไข้หนาวสั่น ปวดบวมตามกระดูกที่อักเสบ เคลื่อนไหวกระดูกส่วนที่อักเสบได้น้อย อ่อนเพลีย เบื่ออาหารในกระดูกอักเสบเรื้อรังมักมีแผลและหนองไหล ต่อมน้ำเหลืองบริเวณใกล้เคียงกับกระดูกอักเสบเจ็บ โต คลำพบก้อน

ผู้ที่มีปัจจัยเสี่ยง จากโรคกระดูกอักเสบ อาทิเกิดอุบัติเหตุหรือผ่าตัดกระดูกหรือข้อในระยะเวลา 1 – 3 เดือนก่อนเกิดกระดูกอักเสบ ป่วยด้วยโรคที่ทำให้การไหลเวียนเลือดไม่ดี เช่น โรคเบาหวาน โรคหลอดเลือดแดงแข็ง ผู้ใช้ยาเสพติดด้วยวิธีฉีดยา เป็นต้น

ซึ่งแพทย์จะวินิจฉัยโรคกระดูกอักเสบ ได้จากประวัติการเจ็บป่วย การตรวจร่างกายในตำแหน่งกระดูกที่มีอาการโดยการเอกซเรย์ การเพาะเชื้อจากหนอง และอาจตัดชิ้นเนื้อกระดูกชิ้นที่มีอาการ เพื่อการตรวจทางพยาธิวิทยา

เพื่อนำมาวินิจฉัยให้ได้ผลแน่นอนที่สุด

การรักษาโรคกระดูกอักเสบ มี 2 วิธีหลัก ได้แก่

1. การให้ยาฆ่าเชื้อที่มีคุณสมบัติตรงกับเชื้อที่ตรวจพบ โดยให้ยาทางหลอดเลือดดำและรับประทานยาฆ่าเชื้อร่วมด้วย ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับดุลยพินิจของแพทย์ที่จะประเมินจากชนิดของเชื้อ ความรุนแรงของอาการอักเสบ และสุขภาพทั่วไปของผู้ป่วย

2. การผ่าตัด เช่น การผ่าตัดเพื่อปลูกกระดูกใหม่ การตัดขาหากเกิดกระดูกขาอักเสบรุนแรงมากและเรื้อรัง

ทั้งนี้วิธีป้องกันที่ดีที่สุด คือ การรักษาความสะอาดของร่างกายและสิ่งของเครื่องใช้อยู่เสมอ คอยระวังอย่าให้มีดบาดหรือเกิดอุบัติเหตุจนมีแผล โดยเฉพาะผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวที่มีความเสี่ยงต่อการเกิดโรคกระดูกอักเสบ ทั้งนี้ผู้ที่มีอาการตามที่กล่าวมาข้างต้นหรือไม่แน่ใจในอาการ ควรรีบปรึกษาแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเพื่อทำการรักษาต่อไป

Cr. https://www.bpksamutprakan.com/care_blog/view/62

คนส่วนใหญ่มักจะละเลยอาการปวดที่เกิดตามข้อต่าง ๆ ของร่างกาย ไม่ว่าจะเป็นนิ้วมือ นิ้วเท้า ข้อเท้า ข้อเข่า หรือข้อสะโพก และมักคิดว่าเป็นเพียงอาการปวดที่เกิดขึ้นตามอายุที่สูงขึ้นหรือบาดเจ็บจากการใช้งาน การกินยาบรรเทาอาการปวดและพยายามหลีกเลี่ยงกิจกรรมและท่าทางต่าง ๆ ที่ทำให้อาการปวดข้อกำเริบจึงเป็นวิธีการที่ได้รับความนิยมสูงสุด ซึ่งอาการปวดข้ออาจหายไปได้เพียงชั่วคราวเท่านั้น เมื่อเวลาผ่านไป อาการปวดข้อก็กลายเป็นปวดเรื้อรังที่มีความรุนแรงมากขึ้น และอาจเป็นอาการนำของโรคร้ายบางชนิด

ปวดตามข้อบอกโรค

ปวดตามข้อ คือหนึ่งในลักษณะอาการที่บ่งบอกได้หลายโรคด้วยกัน ได้แก่ โรคเกาต์ โรครูมาตอยด์ ข้อเสื่อม และโรคเอส แอล อี ซึ่งแต่ละโรคก็มีลักษณะอาการปวดตามข้อที่คล้ายคลึงกัน แต่ก็มีความแตกต่างกันออกไป เช่น

1) เกาต์

โรคเกาต์ อาการปวดที่เกิดขึ้น มักเกิดบวมแดงร้อนข้อแบบเฉียบพลัน แม้ว่าจะอยู่เฉย ๆ ไม่มีประวัติอุบัติเหตุ ไม่ได้รับการกระทบกระแทกรุนแรงใด ๆ มีอาการปวดข้อเดียวไม่เกิดขึ้นพร้อม ๆ กันหลายข้อ ข้อที่พบว่าเป็นโรคเกาต์ได้บ่อยที่สุด ได้แก่ ข้อโคนนิ้วหัวแม่เท้า

2) ข้อเสื่อม

โรคข้อเสื่อม ระยะเริ่มต้นจะมีอาการปวดสัมพันธ์กับการใช้งาน ระยะปานกลาง เมื่อกระดูกอ่อนเริ่มสึกกร่อน ข้ออาจมีการอักเสบร่วมกับข้อเริ่มโค้งงอ เหยียดงอไม่สุด ระยะรุนแรง เมื่อกระดูกอ่อนสึกกร่อนมากขึ้น ข้อเริ่มหลวมไม่มั่นคง ข้อหนาตัวขึ้น จากกระดูกงอกหนา ข้อโก่งงอ ผิดรูปชัดเจน เวลาเดินต้องกางขากว้างขึ้น กล้ามเนื้อรอบข้อลีบเล็กลง ขณะลุกขึ้นจากท่านั่งจะมีอาการปวดที่รุนแรง

3) เอส แอล อี

โรคเอส แอล อี เป็นโรคเรื้อรังที่มีอาการเกิดขึ้นกับหลายอวัยวะหรือหลายระบบของร่างกาย บางรายอาการเหล่านี้เกิดขึ้นพร้อม ๆ กัน บางรายมีการแสดงออกเพียงอวัยวะใดอวัยวะหนึ่งทีละระบบ มักมีอาการทางข้อและกล้ามเนื้อเป็นอาการนำ ผู้ป่วยส่วนใหญ่จะมีอาการปวดข้อ มักเป็นข้อนิ้วมือ ข้อมือ ข้อไหล่ ข้อเข่า หรือข้อเท้า บางครั้งมีบวมแดงร้อนร่วมด้วยคล้ายผู้ป่วยรูมาตอยด์ แต่บางรายอาจรุนแรงถึงชีวิต

4)  รูมาตอยด์

โรครูมาตอยด์ อาการปวดข้อมักเกิดมากที่สุดช่วงตื่นนอน อาจมีอาการอยู่ 1 – 2 ชั่วโมง หรือทั้งวันก็ได้ มีอาการปวด บวม และเคลื่อนไหวข้อลำบาก ตำแหน่งของข้อที่มีอาการปวดมากที่สุดมักจะเป็นที่ข้อมือและข้อนิ้วมือ แต่มีโอกาสปวดข้อไหนก็ได้ ลักษณะอาการปวดข้อช่วงเช้านี้เป็นลักษณะสำคัญของโรครูมาตอยด์ นอกจากอาการทางข้อแล้ว ผู้ป่วยโรครูมาตอยด์อาจมีอาการอื่นร่วมด้วย เช่น อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร มีไข้ต่ำ ๆ ตาแห้ง ปากแห้งผิดปกติ พบก้อนใต้ผิวหนังบริเวณข้อศอกและข้อนิ้วมือ

สาเหตุโรครูมาตอยด์ เกิดขึ้นจากความผิดปกติของระบบภูมิต้านทานอย่างหนึ่ง โดยภูมิต้านทานของผู้ป่วยมีการทำลายและกระตุ้นให้เกิดการอักเสบของเนื้อเยื่อและกระดูกรอบข้อ บางรายรุนแรงจนพิการจากกระดูกถูกทำลาย ผิดรูป จากความก้าวหน้าทางการแพทย์ในระยะหลัง ทำให้เกิดความเข้าใจถึงตัวแปรต่าง ๆ ในกระบวนการอักเสบมากขึ้นจนมีการค้นพบตัวยาใหม่ ๆ ที่จะยับยั้งขบวนการอักเสบ และลดการทำลายของข้อ ซึ่งหากผู้ป่วยได้รับการวินิจฉัยและรักษาได้เร็ว จะสามารถยับยั้งการทำลายของเนื้อเยื่อและกระดูกรอบข้อได้ โรครูมาตอยด์จะพบได้ประมาณร้อยละ 0.5 – 1.0 ของประชากรในประเทศไทย

การวินิจฉัยโรครูมาตอยด์ ในระยะเริ่มต้นอาจจะมีความลำบากในการวินิจฉัย เนื่องจากการดำเนินของโรคมักเป็นไปอย่างช้า  ๆ จำเป็นต้องให้แพทย์ผู้ชำนาญการเฉพาะโรคเป็นผู้วินิจฉัย ดังนั้นการวินิจฉัยจะขึ้นอยู่กับอาการของผู้ป่วยและการตรวจร่างกายทางข้อที่พบว่ามีลักษณะร้อน บวมแดง และปวด การเจาะเลือดตรวจทางห้องปฏิบัติการจะแสดงให้เห็นถึงภาวะซีด ตรวจพบ Rheumatoid Factor  ค่า Anti CCP IgG ขึ้นสูง และค่าการอักเสบในเลือดที่สูงขึ้น (ESR) ค่า ESR ที่สูงขึ้นมักจะสัมพันธ์กับจำนวนข้อที่อักเสบ นอกจากนี้การถ่ายภาพรังสีเอกซเรย์หรือการทำ MRI สามารถบอกถึงความรุนแรงของโรคได้ดวย โดยดูจากความรุนแรงของข้อที่ถูกทำลายไป อย่างไรก็ดีในผู้ป่วยโรคนี้โดยเฉพาะกลุ่มที่มีอาการน้อยกว่า 6 เดือน การวินิจฉัยมักจะอาศัยอาการนำที่สำคัญ การตรวจร่างกายและการตรวจทางห้องปฏิบัติการมารวมกันในการวินิจฉัยโรคโดยแพทย์ผู้ชำนาญเฉพาะโรค

รักษารูมาตอยด์ มีอยู่ 4 วิธีด้วยกัน คือ

1. การใช้ยา ในปัจจุบันมียามากมายที่ใช้ในการควบคุมและรักษาโรครูมาตอยด์ให้ได้ผลดี ยาเหล่านี้ ได้แก่ ยารักษารูมาตอยด์โดยเฉพาะ ยาที่ปรับเปลี่ยนการดำเนินโรคสารชีวภาพ และยาต้านการอักเสบชนิดไม่ใช่สเตียรอยด์
2. การพักผ่อนและการบริหารร่างกาย 
3. การป้องกันไม่ให้ข้อถูกทำลายมาก
4. การผ่าตัด จะมีบทบาทในการรักษาโรครูมาตอยด์ในกรณีที่ข้อถูกทำลายไปมากแล้ว

หากร่างกายเริ่มแสดงอาการปวดตามข้อควรที่จะพบแพทย์เพื่อวินิจฉัยโรคและเข้ารับการรักษาโดยเร็ว ก่อนที่จะปวดเรื้อรังจนส่งผลเสียต่อการใช้ชีวิตประจำวัน

Cr. https://www.bangkokhospital.com/content/top-4-arthritis-do-not-overlook

โรคไฟโบรมัยอัลเจียส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตของผู้ป่วย ด้วยอาการเจ็บปวดกล้ามเนื้อทั่วร่างกายเป็นเวลานานแบบเรื้อรัง ที่มาพร้อมกับความเหนื่อยล้าที่เกิดขึ้นกับร่างกาย ส่งผลกระทบต่ออารมณ์และจิตใจ ทำให้ไม่สามารถทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันได้ตามปกติ ทั้งนี้หากผู้ป่วยได้รับการประเมินรักษา โดยแพทย์ผู้เชี่ยวชาญ รวมถึงการทำกายภาพบำบัดอย่างต่อเนื่อง อาการปวดเมื่อยได้รับการรักษาอย่างถูกต้อง และสามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติ โดยไม่รู้สึกถึงอาการปวดเมื่อยตามร่างกายอีกต่อไป

โรคไฟโบรมัยอัลเจีย (Fibromyalgia)

โรคไฟโบรมัยอัลเจียเป็นอาการเจ็บปวดกล้ามเนื้อทั่วร่างกายแบบเรื้อรัง อันเนื่องมาจากสาเหตุที่ไม่สามารถระบุได้ชัดเจน อาจเกิดจากความเครียด การทำกิจกรรมที่ใช้ร่างกายเป็นระยะเวลานาน หรือการพักผ่อนที่ไม่เพียงพอ อย่างไรก็ตามอาการปวดที่เกิดขึ้น ไม่ได้มาจากการบาดเจ็บของข้อต่อ หรืออวัยวะอื่นๆ แต่อาการปวดส่งผลกระทบกระทบต่อชีวิตประจำวันของผู้ป่วย เพราะไม่สามารถทำกิจกรรมที่ใช้แรง หรือกล้ามเนื้อได้เหมือนเดิม โดยผู้ป่วยจะมีอาการเหนื่อย อ่อนล้า ร่วมกับอาการปวดเมื่อยทั่วร่างกายตามจุดต่างๆของกล้ามเนื้อ 18 จุด ที่เมื่อกดตามบริเวณต่างๆ จะเกิดอาการเจ็บปวด แตกต่างจากคนธรรมดาที่จะรู้สึกเพียงแรงกดเท่านั้น จากงานวิจัยจะพบว่าผู้หญิงอายุระหว่าง 25-60 ปี มีโอกาสเสี่ยงที่จะเป็นโรคไฟโบรมัยอัลเจียมากกว่าผู้ชายถึง 10 เท่า

โรคไฟโบรมัยอัลเจียและอาการซึมเศร้า

จากการรายงานพบว่าผู้ป่วยโรคไฟโบรมัยอัลเจียบางรายนั้น เคยถูกวินิจฉัยว่าเป็นโรคซึมเศร้ามาก่อน อาจเกิดจากอาการปวดกล้ามเนื้อทั่วร่างกายแบบเรื้อรัง ที่ส่งผลให้ผู้ป่วยไม่สามารถใช้ชีวิตได้ตามปกติ เช่น การทำกิจกรรมต่างๆ หรือการใช้สมาธิในการทำงาน เป็นต้น เนื่องจากอาการปวดกล้ามเนื้อทั่วร่างกายส่งผลให้ผู้ป่วยรู้สึกเครียด และกังวลตลอดเวลา โดยสิ่งเหล่านี้อาจเป็นที่มาของอาการเหนื่อยล้าที่เกิดจากโรคซึมเศร้า นอกจากนี้ยังมีการกล่าวถึงสารเคมีในสมองที่เปลี่ยนไปของผู้ป่วยโรคซึมเศร้าซึ่งอาจเป็นสาเหตุในการเกิดโรคไฟโบรมัยอัลเจียอีกด้วย

ส่งผลกระทบต่อชีวิตประจำวัน

อาการของโรคไฟโบรมัยอัลเจียที่ชัดเจนรองลงมาจากอาการปวดเมื่อย คืออาการเหนื่อยล้าที่ส่งผลให้การทำกิจกรรมในชีวิตประจำวันเป็นเรื่องที่ยากขึ้นกว่าปกติ เช่น การทำงานบ้าน การทำงานที่ต้องใช้สมาธิ หรือการออกกำลังกาย นอกจากนี้อาการปวดแบบเรื้อรังยังส่งผลกระทบต่อจิตใจ และอารมณ์อีกด้วย อาจก่อให้เกิดอารมณ์เครียด หงุดหงิด หรือซึมเศร้า ไม่เพียงแต่ทุกข์ทรมานจากการอาหารปวดเมื่อยเท่านั้น แต่ผู้ป่วยโรคไฟโบรมัยอัลเจียยังจะต้องประสบปัญหาในการนอนหลับ เช่น การหลับไม่สนิท หรือการตื่นกลางดึก เนื่องจากอาการเจ็บปวดที่รบกวนการนอน

กายภาพบำบัดช่วยได้

การทำกายภาพบำบัดโดยผู้เชี่ยวชาญ สามารถช่วยลดอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย ผ่านการยืดกล้ามเนื้อด้วยท่าเฉพาะสำหรับผู้ป่วยโรคไฟโบรมัยอัลเจีย ที่จะช่วยให้กล้ามเนื้อส่วนที่ปวดเมื่อยมีความยืดหยุ่นมากยิ่งขึ้น นอกจากช่วยเรื่องอาการปวดเมื่อยแล้ว การทำกายภาพบำบัดยังช่วยลดอาการเหนื่อยล้า ผ่านการใช้เครื่องมือบำบัด การนวด หรือการใช้ความร้อน และความเย็นเข้าช่วย ขั้นตอนต่างๆเหล่านี้จะทำให้ผู้ป่วยโรคไฟโบรมัยอัลเจียสามารถกลับมาใช้ชีวิตประจำวันได้อย่างคล่องแคล่วได้อีกครั้ง โดยไม่ต้องกังวลถึงความเจ็บปวดอีกต่อไป

ทั้งนี้การทำกายภาพบำบัดยังช่วยให้การใช้ชีวิตประจำวันของผู้ป่วยปลอดภัยมากยิ่งขึ้น เพราะผู้เชี่ยวชาญสามารถแนะนำท่าทางในการทำกิจกรรมที่ถูกต้อง ไม่ว่าจะเป็นการนั่งทำงาน การยืน หรือเดิน รวมถึงการออกกำลังกาย เพื่อป้องกันการบาดเจ็บของกล้ามเนื้อ หรือข้อต่อที่อาจเกิดขึ้นจากการทำกิจกรรมต่างๆ นอกจากการแนะนำท่าทางที่ปลอดภัยแล้ว นักกายภาพบำบัดยังสามารถช่วยแนะนำกิจกรรมที่เหมาะสมสำหรับผู้ป่วยโรคไฟโบรมัยอัลเจีย เพื่อลดอาการเหนื่อยล้าที่อาจเกิดขึ้นระหว่างวัน และอาจส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตในระยะยาว

การทำกายภาพบำบัดจะช่วยบรรเทาอาการที่เกิดขึ้นจากการบาดเจ็บ หรืออาการป่วยต่างๆ ที่ส่งผลกระทบต่อกิจวัตรประจำวัน โดยการทำกายภาพบำบัดมีเป้าหมายคือ ช่วยให้ผู้ป่วยสามารถกลับมาเคลื่อนไหว และใช้ชีวิตได้ตามปกติ ดังนี้

• บรรเทาอาการเจ็บปวดตามร่างกาย
• พัฒนาการเคลื่อนไหวของร่างกาย
• ป้องกัน หรือบรรเทาอาการบาดเจ็บที่เกิดจากการเล่นกีฬา
• ช่วยให้ร่างกายกลับมาเคลื่อนไหวได้ปกติหลังได้รับการผ่าตัด
• ฟื้นฟูร่างกายหลังได้รับอุบัติเหตุ
• รักษาอาการเจ็บป่วยเรื้อรัง เช่น เบาหวาน โรคหัวใจ หรือข้ออักเสบ
• ลดความเจ็บปวดจากอาการออฟิศซินโดรม
• รักษาอาการปวดเมื่อยกล้ามเนื้อทั่วร่างกาย

การกลับมาใช้ชีวิตหลังการผ่าตัดนั้นในช่วงแรกๆ เราจะต้องดูแลตัวเองมากเป็นพิเศษ การทำกายภาพบำบัดหรือกายบริหารในท่าที่ถูกต้องจึงเป็นสิ่งจำเป็นอย่างมาก เพราะจะเป็นการช่วยฟื้นฟู เสริมสร้างความแข็งแรง และเพิ่มประสิทธิภาพให้กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น กลับมาทำงานได้ดีและเป็นปกติเร็วขึ้น ซึ่งจะทำให้เราได้ใช้ชีวิตประจำวันอย่างมีคุณภาพและมีความสุขมากขึ้นด้วย ทั้งนี้ การบริหารข้อเข่าหลังการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียมจะมีท่าที่แตกต่างกัน โดยแบ่งเป็นท่าที่ควรทำใน 1-7 วันแรกหลังผ่าตัดจำนวน 5 ท่า และท่าที่ควรทำหลังจากผ่าตัดไปแล้ว 7 วัน จำนวน 2 ท่า ดังนี้

ท่าบริหารข้อเข่าหลังผ่าตัดแล้ว 1-7 วันแรก
1. Ankle Pump

1. นอนหงาย
2. นำหมอนมารองขาให้สูง
3. กระดกข้อเท้าขึ้นและลง
4. ทำช้าๆ ท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2-4 รอบ
   
   
   

2. Knee Press

1.  นอนหงาย
2.  ม้วนผ้าขนหนูรองเอาไว้ใต้ข้อเท้า
3.  เกร็งกล้ามเนื้อต้นขากดเข่าลงติดเตียง

ทำช้าๆ ท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2-4 รอบ

3. Heel Slides

1.  นอนหงายขาเหยียดตรง
2.  งอเข่าเข้าหาลำตัว โดยลากปลายเท้ามาชิดกัน (ส้นเท้าติดพื้นตลอดการเคลื่อนไหว)
3.  เหยียดขากลับสู่ท่าเริ่มต้น

ทำช้าๆ ท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2-4 รอบ

4. Straight Leg Raise

1.  นอนหงาย เหยียดขาตรง
2.  เกร็งกล้ามเนื้อขาข้างที่บริหาร กระดกข้อเท้า ยกขาขึ้นสูง (เข่าเหยียดตรงตลอดช่วงการเคลื่อนไหว)
3.  วางขาลงกลับสู่ท่าเริ่มต้น

ทำช้าๆ ท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2-4 รอบ

5. Sitting Knee Extension

1. นั่งข้างเตียงหรือนั่งห้อยขาบนเก้าอี้ หนีบลูกบอลเอาไว้ระหว่างเข่า
2.  เตะขาไปทางด้านหน้า เกร็งกล้ามเนื้อขาเอาไว้
3.  เข่าเหยียดตรงให้ได้มากที่สุดด้วยกำลังขาของตนเอง
4.  ค้างไว้ 10-20 วินาที หรือเท่าที่ทนไหว
5.  งอเข่ากลับสู่ท่าเริ่มต้น

ทำช้าๆ ท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2-4 รอบ

ท่าบริหารและเพิ่มองศาข้อเข่าหลังการผ่าตัด หลัง 7 วัน
1. Towel Knee Range of Motion

1. นั่งเหยียดขาทั้งสองข้างบนเตียง
2. นำผ้าขนหนูคล้องใต้ฝ่าเท้าข้างที่บริหาร
3. งอเข่า ออกแรงดึงผ้าขนหนูเข้าหาลำตัว
4. ค้างไว้ 10-20 วินาที หรือเท่าที่ทนไหว
5. เหยียดเข่ากลับสู่ท่าเริ่มต้น

ทำช้าๆ ท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2-4 รอบ

2. Bridging

1. นอนหงาย ชันเข่าทั้งสองข้างขึ้นหนีบลูกบอลเอาไว้ระหว่างเข่า
2. ยกสะโพกขึ้น
3. ค้างเอาไว้ 10-20 วินาที หรือเท่าที่ทนไหว
4. กลับสู่ท่าเริ่มต้น

ทำช้าๆ ท่าละ 10-20 ครั้ง วันละ 2-4 รอบ

          ทุกครั้งหลังทำกายบริหารหรือกายภาพบำบัด อย่าลืมประคบเย็นบริเวณเข่า 10-20 นาที จะช่วยลดอาการปวดและบวมของข้อเข่าได้

ขอบคุณบทความดีๆ จาก
ทีมนักกายภาพบำบัด.

Cr. https://www.paolohospital.com/th-TH/rangsit/Article/Details/บทความกระดูกและข้อ/7-ท่ากายบริหารง่ายๆ-หลังการผ่าตัดเปลี่ยนข้อเข่าเทียม